header image

All posts in October, 2014

Brain storm

–        Nói thì hay vỗ tay thì lỗi; trăm hay không bằng tay quen, tri hành hợp nhất;

–        Bạn có yêu công việc mình đang làm không?

–        Bao nhiêu giờ làm việc trong ngày?

–        Tùy sở trú xứ thường an lạc nghĩa là thế nào?

–        Gánh nước bửa củi đều là công phu nghĩa là thế nào?

–        Pháp môn tu thiền công án có lợi ích gì?

1. Định nghĩa chủ đề “tu trong khi làm”

Tu: thực hành chánh niệm, thực tập chánh pháp, duy trì tỉnh giác, áp dụng nguyên tắc đạo đức, thể hiện nội dung chánh pháp, thể hiện sự rèn luyện thân tâm theo chánh pháp, sửa đổi thói quen tiêu cực song song với xây dựng thói quen tích cực.

Làm: lao động, làm việc, đang thực hiện những công việc hằng ngày, thao tác tay chân trí óc một mình hay với người khác,

Tu trong khi làm: thực tập chú tâm tỉnh giác trong thời gian mình đang làm việc; rèn luyện và nuôi dưỡng thân tâm ngay trong lúc lao động chân tay hay trí óc; thể hiện nếp sống tỉnh thức khi làm những việc hằng ngày (rửa chén, quét nhà, giặt đồ, tắm, ăn, đi, trồng hoa, tưới cây, họp, tụng kinh, lái xe….).

2. Lý do chọn chủ đề “tu trong khi làm”

Để thay đổi thực tế ảm đạm: phần lớn chúng ta ít có áp dụng đời sống tỉnh giác chánh niệm trong khi chúng ta làm việc; quên áp dụng tuệ giác và phương pháp Phật dạy trong khi chúng ta lao động.

Tận dụng thời gian làm việc để tu, để chuyển hóa thân tâm, xây dựng hạnh phúc, để vun bồi phước đức, để gieo trồng trí tuệ.

Thay đổi những thói quen, tâm trạng tiêu cực khi làm việc. Phát triển những tâm trạng tích cực và thói quen tốt khi lao động.

Thực hành châm ngôn: học đi đôi với hành, tri hành hợp nhất, tiêu hóa kiến thức, chứng minh cụ thể nhất, rõ ràng nhất và hùng hồn nhất chiều sâu từ bi trí giác người tu.

3. Phương pháp “tu trong khi làm”

Tập trung, chú ý công việc hiện tại.

Đọc những bài kệ, bài thơ nhằm kéo tâm trí trở về với công việc hiện tại.

Thực tập một pháp môn cụ thể: theo dõi hơi thở, niệm Phật, niệm chú trong sự phối hợp nhịp nhàng với công việc cụ thể.

Tuân theo một số nguyên tắc làm việc: không nói chuyện, làm một việc thôi, chậm chậm, quan sát kỷ lưỡng, chuẩn bị chu đáo, cẩn thận tuân theo hướng dẫn.

Về nhận thức: Đề cao ý thức làm việc là cơ hội tốt để chuyển hóa thân tâm, là điều kiện để xây dựng niềm vui cuộc sống; thay đổi quan niệm chỉ áp dụng Phật Pháp trong chùa, trong khi ngồi thiền, tụng kinh niệm Phật chứ quên áp dụng vào mọi công việc làm.

4. Lợi ích khi “tu trong khi làm”

Việc thành công mà không nhọc thể xác, gặt hái niềm vui nhiều hơn, vui với mọi công việc, thích với hành động,

Chiều sâu tu tập càng cao, tuệ giác càng nhiều, kinh nghiệm càng rộng.

Thầy yêu bạn mến, nhà cửa an vui, công ty phát đạt, quán tiệm đông khách.

Tiết kiệm năng lượng, tăng hiệu quả công việc, không làm phiền người khác, không việc gì không làm.

5. Tác hại nếu không “tu trong khi làm”

Công việc thất bại, cơm cháy cháo khê, không tạo niềm vui trong công việc.

Tâm lý tiêu cực, tâm trạng buồn chán, bất mãn, tham lam, đố kỵ, so đo, ganh tỵ, chán nản, lo sợ, quên, giận hờn, trách móc, tự ái, tự cao phát triển mạnh.

Không có thời gian và môi trường để thực hành chánh pháp. Nhiều công việc trở thành gánh nặng, áp lực và là nỗi ám ảnh.

Công đức không tăng, tuệ giác không sáng, tánh tình y nguyên, nghiệp duyên vẫn còn đó.

Bạn ghét thầy lơ, chồng chê con trách, khách đi không trở lại.

6. Những áp lực, lý do khiến ta chưa hoặc khó “tu trong khi làm”

Thời gian: đúng thời hạn, làm nhanh nghỉ sớm, ôm đồm nhiều việc..

Thành công: đặt nặng thành quả, chú trọng tiếng khen, high expectation, trông đợi thành quả hoàn hảo, hoàn thành trách nhiệm…

Số lượng và tính chất của công việc: nhiều việc phải làm, mỗi việc có mỗi tính chất khác nhau, làm sao để thích ứng và hoàn thành những công việc ấy.

Tâm lý: phụ nữ làm việc nhà, đàn ông không đứng bếp, nữ làm việc nhẹ, nam làm việc nặng, việc này là việc của thầy, chuyện này là chuyện của trò, sợ lệnh của xếp, lo nhân viên thiếu xót…

Tài năng: nghĩ mình thiếu khả năng, thiếu kiến thức, thiếu kinh nghiệm, thiếu kiên nhẫn, thiếu dũng cảm để làm việc đó…

Môi trường làm việc: thiếu tiện nghi, quá nóng, quá lạnh, ô nhiễm tiếng ồn, chật hẹp, dụng cụ làm việc chưa đầy đủ

Đối tác làm việc: làm việc chung với người khó tính, cáu gắt, khách hàng mất lịch sự, partner không hiểu ý, cấp dưới thiếu tập trung cũng khiến ta khó tu trong khi làm.

7. Một vài câu hỏi để suy ngẫm và quán chiếu về chủ đề “tu trong khi làm”

  1. Bao nhiêu công việc ta làm mỗi ngày? Bao nhiêu cơ hội cho chúng ta tu tập trong một ngày?
  2. Tu và làm là một hay là hai?
  3. Bao nhiêu công việc bạn đã và đang làm trong sự gắng gượng, bị làm, ép buộc, cưỡng bức phải làm, không thích nhưng vì nhiều lý do phải làm trong áp lực? tâm trạng của bạn như thế nào trong những trường hợp này? Hiệu quả công việc có tốt đẹp không?
  4. Bao nhiêu công việc bạn làm với tất cả niềm vui, tình nguyện làm, càng làm càng thích càng giỏi càng tăng thêm nhiều kinh nghiệm quý báu? Kết quả công việc trong trường hợp này thế nào?
  5. Công việc bị làm và công việc được làm, cái nào nhiều hơn? Tại sao?
  6. Cơ hội tu học trong công việc nhiều hơn hay khi không làm việc nhiều hơn?
  7. Trình độ, chiều sâu tu tập của chúng ta có thể hiện chân thật qua quá trình làm việc hay không?
  8. Tu trong khi làm có giúp chúng ta tăng thêm kinh nghiệm tâm linh không, giúp ta bình an hơn không, yên vui hơn không và sáng suốt hơn không?
  9. Bạn có hỗ trợ người khác thực tập chánh niệm, tập trung trong khi họ làm việc không? Bạn có cản trở, gây chướng ngại người khác tu trong khi làm hay không?

8. Kết luận

–        Nếu tu là quá trình chuyển hóa thân tâm, rèn luyện tính cách và cải thiện thói quen thì thời gian và môi trường công việc thực sự mà mảnh đất màu mở để chúng ta thực tập.

–        Tu trong khi làm mới đem lại giá trị đích thực, lợi ích cụ thể và kinh nghiệm tâm linh sâu sắc.

–        Công việc không đơn giản là phương tiện kiếm tiền hay trách nhiệm gia đình nữa mà công việc trở thành cơ hội quý báu để chúng ta áp dụng điều chánh pháp vào cuộc sống – hành pháp.

–        Chỉ có tu trong khi làm mới giúp chúng ta thực tế hóa, thực tiễn hóa những lý tưởng chúng ta cưu mang, những hoài bão chúng ta ôm ấp, những kiến thức chúng ta học hỏi, những lý thuyết chúng ta ca tụng.

–        Không quan tâm anh là ai, đệ tử ai, tu pháp môn gì, tu bao lâu, tu ở đâu, tu với ai, bao nhiêu tuổi.

–        Chúng ta hãy quan tâm đến việc áp dụng Phật pháp vào công việc hằng ngày của chúng ta.

–        Chỉ có tu trong khi làm là bằng chứng sống động nhất rằng anh là ai, đệ tử của ai, tu pháp môn gì, tu bao lâu, tu ở đâu, tu với ai, bao nhiêu tuổi vv.

 

(Bài thuyết trình trong khóa tu “Sống chung hòa hợp” tại chùa Tam Bảo năm 2014)

 

Sau đây là một vài hình ảnh của Khóa tu: