QUÁN CHIẾU VỀ KHỔ ĐẾ

Tóm tắt pháp thoại ngày chủ nhật 3.3.2013: Quán chiếu về khổ đế
QUÁN CHIẾU VỀ KHỔ ĐẾ
– Càng chịu đựng được đau khổ bao nhiêu, đời sống càng cao thượng bấy nhiêu
– xin sửa lại là: Càng chuyển hóa được đau khổ bao nhiêu, đời sống càng cao thượng bấy nhiêu. Đó là lý do chúng ta tiếp tục chiêm nghiệm ba lần dạy về khổ đế của đức Phật.

– Quán chiếu về ba lần khai thị về khổ đế: thị chuyển, khuyến chuyển và chứng chuyển. Thị chuyển: “có đau khổ, đây là khổ”. Nhưng khổ không phải của riêng ai. không phải nỗi khổ của cá nhân ai. Tam khổ, bát khổ là nỗi khổ chung của tất cả chúng sanh. Không có tôi và của tôi trong sự đau khổ.
Khuyến chuyển: “các nỗi khổ ấy nên chuyển hóa, cần thoát ra, cần phải nhìn rõ”. Khổ do nhân duyên mà sinh thì cũng do nhân duyên mà diệt. nhân duyên làm khổ phát sinh là? Nhân duyên làm khổ tiêu diệt là?
Chứng chuyển: “có người đã thoát khỏi những nỗi khổ ấy”. Khổ đau chuyển hóa được, thoát ra được, vượt qua được.
– Liệt kê những loại khổ đau khác: khổ đau không nói ra được (riêng tư, thầm kín) – có thể chia sẽ được; nỗi khổ mà người khác có thể san sẻ được (đói ăn khát uống) – không ai san sẻ được (đau đớn tật bịnh, mình làm mình chịu); nỗi khổ dài (bịnh nan y, sống chung nhà với người keo kiết) – ngắn; đau khổ bên trong (lo âu sầu muộn, dằn vặt, tự ti, suy nghĩ xiên xẹo)- bên ngoài; nỗi khổ nơi thân xác (chùn chân mỏi gối) – trong tâm hồn (ước vọng không thành, muốn xuất gia mà vợ chưa cho); đau khổ chung (sanh lão bịnh tử) – riêng (giàu nghèo sang hèn); nỗi khổ mà vật chất có thể xoa dịu được (thiếu thốn ăn mặc thuốc thang y phục) – chỉ có tinh thần mới chuyển hóa được (âu lo quá mức, lối loạn tâm lý, trầm cảm); nỗi khổ theo lứa tuổi, theo nghề nghiệp, theo địa vị; ràng buộc, phiền phức mà tưởng là giải thoát an vui (hôn nhân gia đình)- hạnh phúc mà nghĩ là đau khổ (xuất gia tu hành). Đặc biệt đang chìm trong đau khổ mà không hay không biết, vẫn vui vẻ đoạn trường (vui trong sinh tử, vui trong ngũ dục, vô minh). Câu chuyện đàn bò.
Thế gian nhầm lẫn chuyện khổ vui, giành nhau trốn khổ để cầu vui, Vui trong tham dục vui là khổ, Khổ để tu hành, khổ hóa vui. Luyện tâm bình thản trong vui khổ, Mới vượt ra ngoài chuyện khổ vui.
– Khuynh hướng bình thường đối diện với khổ đế: chụp bắt, áp đặt chủ quan, hốt hoảng, phản ứng hơn là bình tỉnh, tìm hiểu nguyên nhân khách quan.
Người ta đau khổ ít vì đau khổ của mình. Người ta đau khổ nhiều do cách đón nhận đau khổ – văn sĩ Anatole French.
– Tâm lý khi khổ đau có mặt: khổ của ta, chối bỏ, né tránh, khỏa lấp, trách cứ, than vãn, cầu xin, sầu muộn, lo lắng, đổ cho người khác.
Nghịch cảnh quả là một vị thuốc lạ. Nghịch cảnh làm cho người này nản lòng lại khích lệ kẻ khác phấn đấu. Chúng ta thuộc vào tuýt người nào?
Tứ đại khổ không, ngũ uẩn vô ngã thì ai khổ đây, khổ của ai đây?
– Tất cả chúng ta có một điểm chung: gây đau khổ, chịu đau khổ và trốn chạy đau khổ. Khổ đế là nỗi niềm chung cho tất cả chúng ta. Trong ta đang có những nỗi khổ nào? Ta có sợ chết không? Ta có ghét già không?
– Khổ đau có giúp ích gì cho chúng ta không? Đau khổ là thầy dạy con người. đau khổ dạy con người nghệ thuật thi ca luân lý. Đau khổ làm nảy sinh những nghĩa cử hành vi anh hùng. Đau khổ tăng giá trị đời người. đau khổ khiến dễ dàng chấp nhận và cảm thông với người khác. Thấy rõ mặt thật cuộc đời. Cơ hội cho mình tự phấn đấu để hoàn thiện chính mình. Chướng ngại là nhân tố của thành công.
Nếu ai nói xấu bạn, cản trở bạn, có chủ tâm ác ý với bạn và bạn nghĩ rằng họ đang làm bạn đau khổ thì bạn vẫn chưa hiểu khổ đế.
– Hãy cùng nhau truy tìm kẻ làm mình đau khổ? Nếu đáp án là ma quỷ, trời Phật thánh thần và kẻ thù thì đó chưa phải là câu trả lời đúng. Câu trả lời là: Tẻ vui bởi tại lòng này, hay là khổ tận đến ngày cam lai.
– Khổ đế, chân lý ai cũng ghi nhận được nhưng hiểu rõ và ý thức thoát ly khỏi khổ đau ấy không phải ai cũng có đủ lý trí và dũng cảm.
Nỗi khổ trường kỳ, dai dẳng, thâm trầm nhất là lưu chuyển sống chết luân hồi, điều mà ít ai nhận thấy.
Dù nỗi khổ niềm đau sâu nặng đến đâu, bất hạnh đến mấy, theo Phật dạy, không có gì là không thể chuyển hóa được. Sở dĩ chúng ta có thể chuyển hóa được khổ đế là bởi vì khổ đế phát sinh bởi những nguyên nhân sau đây. Hẹn tuần sau.

Sorry, no comments or trackbacks are allowed on this post.